Algemeen - Algemeen
Activiteiten - Activiteiten
Startavond - Startavond weidevogelbescherming 2009
Voorjaar 2009 - Een nieuw avontuur van de Kameleon
Nieuwsbrief 2009 - Weidevogelbescherming 2009

Algemeen
Wij zijn een groep mensen die zich inzet voor de vogels in het Land van Heusden en Altena.
Daarvoor hoef je niet heel veel verstand te hebben van vogels. Wij hebben het ook allemaal moeten leren en dat leren doen we nog steeds. Daarnaast vinden we het vooral leuk om ons iedere keer weer te verbazen over de natuur. Daarom trekken we er vaak op uit.

Activiteiten
In het voorjaar houden we ons vooral bezig met weidevogelbescherming. Daar hebben we veel vrijwilligers voor nodig die met ons op zoek gaan naar nesten van de grutto. Met deze vogel gaat het in Nederland niet goed. En dat is wel bijzonder jammer, want 90% van die vogels broedt in ons land. In ons gebied broedt nog een flink aantal grutto`s (ongeveer 25 paar). Met het zoeken van de gruttonesten vinden we veel andere nesten, die proberen we dan ook te beschermen.
Daarnaast moeten we onze oeverzwaluwenwand op orde brengen, want ongeveer eind april komen de oeverzwaluwen terug uit Afrika. We heten ze dan van harte welkom door de doppen uit de wand te halen. Ieder jaar hebben we toch nog zo`n 90 nesten in de wand. Nadat de vogels weer vertrokken zijn naar het zuiden, vullen wij de gaten weer. En doen daar de doppen weer op, zodat het hoge water weer kan komen. Ook hebben we een aantal nesten van de zwarte stern, die vergen ook onderhoud. Een enkele vrijwilliger waagt zich in een wankele kano met gevaar voor een nat pak om de nesten te voorzien van groen afval.

Werkzaamheden aan de oeverzwaluwenwand. Foto: H. Kraaijkamp.

In juni controleren we onze kerkuilenkasten. We hebben er in ons gebied wel 50 hangen. Niet iedere kast is bezet, toch hadden we dit jaar veel kasten bezet. Het is dan heel bijzonder om die jonge uilkuikens in die kasten te zien. Ons gebied hebben we ingedeeld in 2 gebieden een in het oosten en een in het westen. Het is net voor zomer altijd heel druk om de kasten te controleren. Later het jaar moeten de kasten ook weer schoongemaakt worden. Ook worden er steeds meer steenuilenkasten opgehangen. Er hangen er nu al 40. De steenuil broedt in een kleinschalig landschap. Ze hebben vaak een rommelige omgeving nodig; doordat Nederland steeds meer aangeharkt wordt, zien we steeds minder onze kleinste uil. We hopen dat de steenuil onze kast een goed alternatief vindt voor de oude bomen met hun gaten, die steeds meer zijn verdwenen. Er worden nu al verschillende kasten bewoond. In een enkele is gebroed.

Kerkuil. Foto: H. Kraaijkamp.

Ook doen we mee aan verschillende tellingen. Meestal tellen we mee met de landelijke telling in oktober. We staan dan een hele dag naar vogels te kijken, vaak gebeurt dat in ons eigen gebied. Ieder jaar zijn we weer verrast hoeveel vogels over ons gebied trekken.
In de winter doen we mee aan de PTT-telling. Dat is een telling waar je op 20 plaatsen steeds 5 minuten telt. Wij hebben in ons gebied 2 van die rondes. Die ene doen we al zeker 20 jaar. En dan kan je heel goed de veranderingen zien. Op een plaats telden we een aantal jaren geleden nog midden in de polder. Nu zitten we midden op het veld van Kozakken Boys. Jammer, want de patrijzen krijgen we waarschijnlijk niet meer te zien

Vogeltelling. Foto: H. Kraaijkamp.

Natuurlijk doen we ook allerlei excursies. In december gaan we altijd een dag naar Zeeland, vaak varen we nog een dag in de Biesbosch.
Je ziet dat er voldoende te doen valt, we hebben dan ook altijd mensen nodig. Is het iets voor jou om de handen uit de mouwen te steken of je met ons te verbazen over de natuur. Je bent van harte welkom!

18 Maart 2009

Startavond weidevogelbescherming 2009

Het voorjaar is begonnen. En dat is niet alleen buiten te zien. Ook binnen de muren van het Fort was menige vrijwilliger er zich van bewust dat het hoog tijd wordt om de laarzen weer te voorschijn te halen. De startbijeenkomst werd druk bezocht. Meeuwis Millenaar zorgde namens de A.N.V. voor een overheerlijk streekproduct, een gevulde koek die eigenhandig door bakker Hardeman uit Wijk en Aalburg gebakken was.

Op de agenda staan onder andere:

- Nieuwe taakverdeling van de werkgroepen
Binnen de groep vindt een herverdeling plaats tussen de zoekgroepen. Men gaat op onderzoek uit in het gebied tussen Almkerk en Woudrichem en er vindt een verzwaring plaats in de polders rondom Babyloniënbroek. Ook de zoekgroep die actief was op de Baan in Dussen slaat zijn vleugels uit naar akkers rondom Meeuwen.

- Depots stokken en nestbeschermers tegen rolslangen

- Illegale rapers
Ga zelf de confrontatie niet aan,maar meld hen aan bij:
• AID-Groendesk: 030 – 66 92 640 • Milieuklachtenlijn: 073-681 28 21

- GPS
De vindplaats van legsels kunnen met een GPS-apparaat vastgelegd worden. Henk Kraaijkamp wil er dit jaar mee experimenteren. Ook andere vrijwilligers lijken geïnteresseerd. Informatie over deze nieuwe ontwikkeling volgt in de loop van het seizoen.

- Vondst bijzondere soorten
Vondsten van bijzondere soorten graag melden bij Hilde of Len

-Folder akkervogels
De folder is opnieuw besteld en wordt zo snel mogelijk verspreid. Graag ook een exemplaar onder de boeren verspreiden.

- Afscheid Piet vd Heuvel
Na meer dan tien jaar actief geweest te zijn neemt Piet van de Heuvel afscheid als vrijwillige weidevogelbeschermer. Piet, een echt natuurmens, doorkruiste op zijn fiets het land van Heusden en Altena om later nog eens de akkers af te struinen. We zullen hem wellicht nog wel eens tegen komen.

- Kuikenoverleving- en monitoring
Na al die jaren zijn we aardig bedreven geworden in het vinden van nesten. Maar wat gebeurt er met de jongen als de eieren eenmaal uitgekomen zijn? De overleving van de jongen is eigenlijk het enige doel waar we ons al die maanden voor inspannen.

- ANV
De samenwerking met de A.N.V. duurt onverminderd voort. Subsidie voor rustzones en bloemrijke akkerranden voor kritische weidevogels wordt dit jaar voor het eerst door de provincie Noord-Brabant verstrekt. Vrijwilligers kunnen de vondst van Grutto, Wulp of Tureluur melden bij mij of bij Hilde Schalk. Wij melden de vondst weer bij Meeuwis Millenaar die in samenwerking met Jan de Peuter contracten afsluit met de betreffende boeren. Naast de provinciale subsidie voor rustzones en akkerranden is er in het land van Heusden en Altena sprake van een pilot-project ‘Solabio’. Meeuwis Millenaar is als gebiedscoördinator van Vitaal Altena (Groen – Blauwe diensten) verantwoordelijk voor dit project. Boeren die meewerken krijgen Europese subsidie voor een randenproject waarbij zij tegen bepaalde voorwaarden graan-kruidenmengels en gras-kruidenmengsels inzaaien, die gedurende enkele seizoenen op een voorgeschreven methode moeten worden beheerd. Doel van het project is akkervogels zoals bij voorbeeld Veldleeuwerik, Graspieper en Gele Kwikstaart grotere kansen te bieden. Het project wordt professioneel gemonitoord. Geïnteresseerden kunnen de regeling bij mij op vragen.

Nadat alle agendapunten waren behandeld, werd er afgesloten met een hapje en een drankje.

Voorjaar 2009

Een nieuw avontuur van de Kameleon

Nu ze op hogere leeftijd zijn gekomen, willen zij ook nog steeds iets betekenen voor mens en dier. Dat kan ook natuurlijk niet anders, want hoe kennen wij de jongens? Inderdaad, als zeer sociale, hulpvaardige jongelui.

De oude Kameleon was in zo’n slechte staat, dat ze daar helaas met pijn in hun hart, na zoveel jaren trouwe dienst, afscheid van hebben moeten nemen. Maar zie daar, wat een prachtig schip zij ervoor in de plaats hebben gekregen! Natuurlijk was hun trouwe vriend Gerben ook van de partij om een helpende hand uit te steken.

Zonder enige moeite koos de nieuwe Kameleon het ruime Wijkse sop en bracht Hielke en Sietse via de Gentel naar de plaats in Het Maske, waar de Zwarte Stern alweer een aantal jaren graag terugkomt om voor het nageslacht te zorgen. En dat alles dankzij de enorme inzet van deze inmiddels kalende en/of grijzende tweeling!

Ondanks de stevige wind wisten de broers de Kameleon toch zo te manoeuvreren dat de vlotjes weer met succes op de juiste positie geplaatst en verankerd konden worden.

Na het klaren van deze klus ging het weer terug via de Gentel …….

…….. alwaar Gerben zijn vrienden stond op te wachten om de Kameleon weer op het droge te krijgen. En nu is het weer met grote spanning afwachten tot de eerste kreet van de Zwarte Stern gehoord wordt! Het vervolg zal ik zeker laten weten in het volgende hoofdstuk van het nieuwe boek in wording, waarvoor ik zeer nauw contact houd met de coördinator van de vogelgroep van “Het Wijkerzand”, Antonette Poorter.

Met vriendelijke groet, Veldwachter Zwart.

Nieuwsbrief weidevogelbescherming 2009

Wat een voorjaar! Niet eerder beleefden we zo’n zonnige, droge en vruchtbare lente sinds 1998, het jaar waarin we in het Land van Heusden en Altena met weidevogelbescherming begonnen zijn. Je hoorde en zag het gras en de ingezaaide gewassen groeien.

Precies in de dagen dat de boeren gretig hun percelen afspeurden, op zoek naar het beste moment om het gras te gaan maaien vonden Grutto’s, Wulpen en Tureluurs het tijd om een plekje voor hun te nest te bouwen. Het werd het begin van een aantal stressvolle weken. Het zoeken, traceren en redden van de nesten was dus letterlijk ‘op het scherpst van de snede’. Maar het ging goed. Uiteindelijk zijn er meer Gruttonesten gevonden dan vorig jaar. In totaal 27 tegen de 19 van vorig jaar waarvan een aantal net als vorig jaar, in percelen met ingezaaid graan. Ook 8 Wulpenparen wisten onze streek weer te vinden, net zoals de Tureluurs in de Wijkse Waard. Ad de Fijter en Rinus Punt hebben zich gespecialiseerd in het zoeken van nesten van kritische weidevogels. Rondom Babyloniënbroek en de Klaverplak hebben zij vrijwel alle nesten gevonden. Een interessante en positieve ontwikkeling is dat er op drie percelen weer Gruttonesten gevonden zijn waar ze een aantal jaren niet meer aangetroffen werden en in de beginjaren wel. Dat zou er op kunnen duiden dat onze inspanningen langzamerhand vruchten af gaan werpen. Maar toch. Toch zijn er ook weer een aantal nesten verloren gegaan. Deels door werkzaamheden, deels doordat een aantal nesten door onbekende oorzaak verlaten werd. Het lijkt er op dat het aantal Kievitsnesten minder is dan vorig jaar. Een aantal is weer begonnen aan de tweede leg. Scholeksters zijn gewoonlijk wat later, veel zijn er nu nog aan het broeden. Hilde Schalk en Cees Groeneveld hebben het gebied tussen Almkerk en Uitwijk in ontwikkeling gebracht. De bereidwilligheid van deze nieuwe boeren is groot. Ook de boeren rondom Babyloniënbroek en aan de Oude Weide Steeg werken nu vrijwel zonder uitzondering mee. Het areaal breidt zich dus nog steeds verder uit. Antonette Poorter stelde een informatiepakket samen voor de boeren van de Wijkse Waard.

Opvallend waren dit jaar de grote hoeveelheid doortrekkende Regenwulpen. Ook Gele Kwikstaarten worden dit voorjaar veel waargenomen. Helaas worden Veldleeuweriken en Graspiepers vrijwel niet gehoord of gezien. Hopelijk komt daar verandering in nu er een flink aantal akkerranden zijn ingezaaid in het kader van het Solabio project. Mooie brede stroken waar zowel jonge pullen eten kunnen vinden, kunnen schuilen en waar ook akkervogels en wintergasten hun kostje bij elkaar kunnen scharrelen.

BBL en DLG Bureau Beheer Landbouwgronden en Dienst Landelijk Gebied. Het zijn twee samenwerkende overheidsinstanties die zich bezig houden met de moderne ruilverkaveling, liever het ruilen van kavels genoemd. Het doel is dat boeren hun percelen dichter bij hun boerderij krijgen, het liefst met aaneengesloten percelen. Het is een jarenlang proces en voor weidevogelbeschermers bijzonder frustrerend. Steeds denk je de eigenaar of pachter van een perceel te kennen, maar tot je verrassing blijkt het ineens van eigenaar veranderd, waardoor er de nodige misverstanden ontstaan.

Samenwerking met de A.N.V. Ook Meeuwis Millenaar is weer druk in de weer met het afsluiten van contracten voor rustzones, ook wel kuikencrèches genoemd. Hij heeft er tot nu toe twaalf afgesloten. Op enkele percelen lagen er in de zones meerdere nesten.

Pullen Op dit moment scharrelen de pullen alweer door het gras. Precies nu de boeren aan de tweede snede toe zijn. Het is werkelijk een wonder dat ze het er levend af brengen. De samenwerking met de boer blijft ook in deze periode van groot belang. Met het plaatsen van grote vlaggenstokken kunnen de pullen wellicht uit de te maaien percelen verjaagd worden. Een boer kan eventueel in aanmerking komen voor de eerder beschreven subsidie voor rustzones als er aantoonbaar pullen op het land lopen. Vanaf nu is het tijd om op onderzoek uit te gaan. Waar zijn de pullen gebleven van de nesten die we zo zorgvuldig hebben beschermd? Soms duikt er ineens uit het niets een Scholekster op je af, hangt er een Grutto met hangende poten boven je hoofd of vliegen de Kieviten verschrikt op. De komende weken worden spannend. Hoeveel jong spul zullen we in het oog krijgen?

Cursus ‘omgaan met predatie’. Op 25 juni a.s. vindt er in Best een cursus plaats met als onderwerp ‘omgaan met predatie’. Predatie hoort bij de natuur maar ook dit kan onder weidevogelbeschermers tot frustraties leiden. Om wat meer duidelijkheid te krijgen over dit onderwerp, zal roofdierspecialist Jaap Mulder naar Brabant komen om zijn verhaal te houden. De heer Mulder is onder andere bekend van zijn onderzoek naar het gedrag van de vos in weidevogelgebieden. Zijn lezing is zeker de moeite waard! De lezing begint om 20.00 uur. Het vertrek is gepland om 18. 45 uur vanaf de carpoolplaats de Kromme Nol bij Wijk en Aalburg. Geïnteresseerden kunnen zich melden bij Len Bruining, coördinator weidevogelbescherming: 06-22666910